Nazwisko jest jednym z pierwszych znaków, jakie otrzymujemy wraz z narodzinami. Zanim nauczymy się mówić, zanim zrozumiemy, kim jesteśmy, już jesteśmy wpisani w jakiś ród, historię i ciąg pokoleń. Choć na co dzień traktowane bywa jak formalność urzędowa, w rzeczywistości nazwisko niesie znacznie głębszy sens – jest nośnikiem tożsamości, przynależności i pamięci.
Nazwisko nie funkcjonuje w próżni.
Oznacza zakorzenienie w konkretnej linii rodzinnej, w doświadczeniach przodków, w ich wyborach, dramatach i sposobach przetrwania. Nawet jeśli ktoś nie zna historii swojego rodu, relacja z nazwiskiem i tak istnieje – objawia się w emocjach, skojarzeniach, poczuciu dumy, wstydu albo obojętności.
Wiele osób nosi w sobie ambiwalentne uczucia wobec własnego nazwiska.
Czasem brzmi ono „nie tak”, czasem kojarzy się z trudnymi relacjami rodzinnymi, czasem wydaje się obce lub zbyt ciężkie. Takie odczucia rzadko są przypadkowe. Często są sygnałem nieprzepracowanych historii rodowych, zerwanych więzi, przemilczanych konfliktów lub strategii przetrwania, w których tożsamość musiała zostać ukryta, zmieniona albo porzucona.
Odrzucenie nazwiska bywa próbą odcięcia się od przeszłości.
Jednak całkowite zerwanie z rodem nie jest możliwe – ani psychicznie, ani biologicznie. Człowiek zawsze niesie w sobie ślady swojego pochodzenia: w ciele, w reakcjach emocjonalnych, w schematach relacji. Gdy relacja z rodem zostaje zerwana, często pojawiają się trudności z poczuciem własnej wartości, z określeniem miejsca w świecie, z budowaniem stabilnej tożsamości.
Nazwisko działa jak symboliczny most między jednostką a wspólnotą pokoleń.
Przyjęcie go – nawet jeśli wiąże się z trudnymi emocjami – bywa pierwszym krokiem do wewnętrznej integracji. Nie oznacza to zgody na krzywdę czy idealizowania przeszłości, lecz uznanie faktu pochodzenia: „stąd jestem”, „z tego wyrastam”.
Ciekawym zjawiskiem jest też to, jak nazwisko funkcjonuje w relacjach partnerskich i rodzinnych. Decyzja o jego przyjęciu, zachowaniu lub zmianie często odzwierciedla nie tylko kwestie praktyczne, ale głębokie procesy tożsamościowe – gotowość do wejścia w nowy ród, lęk przed utratą siebie albo potrzebę ciągłości.
Nazwisko nie definiuje całego człowieka, ale stanowi jego ważną część.
Jest jak korzeń – niewidoczny na pierwszy rzut oka, a jednak decydujący o stabilności i wzroście. Im bardziej świadoma i pojednana jest relacja z własnym nazwiskiem, tym łatwiej budować poczucie spójności, przynależności i wewnętrznego spokoju.
Anna Ewa Wrzesińska
Jeśli ciekawią cię tematy związane z nazwiskami, czy warto przyjmować nazwisko męża, pozostawiać własne lub podwójne, powracać do panieńskiego po rozwodzie i jak wpływa na nas fakt, że nie nosimy nazwiska po ojcu, lecz inne – zapraszam na webinar poświęcony temu zagadnieniu.
ZAPISZ SIĘ NA WEBINAR
